اندیشه مدرن چیست؟

● زمان تقریبی لازم برای مطالعه: " 3 دقیقه "

اندیشه مدرن در معنای تجددگرایی و نوگرایی مورد استفاده قرار می‌گیرد و در اصطلاح و معنای عام، به اندیشه و یا نوعی شیوه‌ی زندگی گفته می‌شود که جایگزین روش‌های سنتی است. این واژه علاوه بر معنای عام خود، به مفهوم برخی از سبک‌های هنری است که از قرن ۱۹ در اروپا به وجود آمد و در بخش‌های مختلف و موضوعات متعدد مانند ادبیات، موسیقی، داستان، نقاشی و … خود را نشان داد. در این مقاله قصد داریم در ابتدا به تشریح این اندیشه بپردازیم و سپس برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های این جنبش فکری را بیان نماییم. اندیشه پست مدرن نیز به صورت مختصر در مقاله‌ای مجزا معرفی شده است.

اندیشه مدرن چیست؟
مدرنیسم چیست؟

اندیشه مدرن چیست؟

لازم است بدانید که برای این مفهوم، معنا و تعابیر مختلفی وجود دارد. در حقیقت می‌توان گفت هر یک از اندیشمندان برای این جنبش و نحله‌ی فکری، تعریف متفاوتی را در نظر گرفته‌اند. هر یک از تعاریف ارائه شده در این رابطه، بخشی از این تفکر را در نظر گرفته است. اما با وجود تعاریف متعدد، این مفهوم را می‌توان نوعی جنبش فکری به شمار آورد که در قرن ۱۹ میلادی در اروپا شکل گرفت. مفهوم مدرنیسم، در ابتدا در نوشته‌های ‌‌ژان ژاک روسوی فرانسوی، مورد استفاده قرار گرفت. از طرف دیگر و از نظر تاریخی، می‌توان گفت مدرنیته هم‌زمان با رنسانس به وجود آمد و عصر روشنگری در اروپا و انقلاب فرانسه نیز آن را تحکیم کرد.

ویژگی‌های اندیشه مدرن

مدرنیته نیز مانند هر اندیشه‌ی دیگری، چندین مؤلفه و یا ویژگی اساسی دارد. از جمله‌ی این ویژگی‌ها می‌توان به علم گرایی، عقل گرایی، انسان گرایی، فرد گرایی و …. اشاره کرد. در ادامه برخی از این موضوعات و ویژگی‌ها که در حقیقت ارکان اصلی این تفکر و جنبش فکری هستند را برخواهیم شمرد.

علم گرایی

علم گرایی در مدرنیسم، اهمیت و جایگاهی ویژه دارد. این مفهوم به معنای الگو قرار دادن روش‌های مبتنی بر علوم تجربی در تمامی ابعاد و عرصه های معرفت بشری به شمار می‌رود طبق این تفکر هر آنچه از نظر روش‌های علمی، مردود است حقیقی نیست.

انسان گرایی

در این تفکر نوین، انسان معیار همه چیز است. یعنی همه چیز باید در خدمت انسان و منافع او قرار بگیرد.

فردگرایی و یا اصالت فرد

در جنبش و یا تفکر مدرن، فرد نسبت به جامعه دارای تقدم و برتری است یعنی همه چیز باید در خدمت فرد انسانی قرار بگیرد. بنابراین همه چیز مطابق با لذت‌های فردی تعریف می‌شود. طبق اصول اساسی مدرنیسم، نمی‌توان خواسته‌های یک فرد را به نفع جمع، محدود کرد.

لیبرالیسم

لیبرالیسم در لغت، به معنای آزادی است. این مفهوم یکی از زیربناهای اساسی مدرنیته است. آزادی خواهی سیاسی، آزادی خواهی اقتصادی، آزادی خواهی اجتماعی و …. همه از این مفهوم برآمده‌اند.

ماتریالیسم

ماتریالیسم و یا ماده گرایی به این معنا است که در اندیشه مدرن، ماده و امور مادی و دنیوی بر امور غیر مادی ترجیح دارند. طبق این اندیشه، هر آنچه که مادی است دارای اصالت نیز هست.

اعتقاد به پیشرفت و علم باوری

اعتقاد به پیشرفت در این تفکر، به این معنا است که مسیر حرکت جهان به سمت پیشرفت است و جهان به سمت تکامل تجربی، فناوری، اجتماعی و … است.

احساس گرایی

مطابق با تفکر مدرن، احساس انسانی منشأ قضاوت در مورد هر گونه خوبی و یا بدی در جهان است. درستی و یا نادرستی در این اندیشه، تنها از طریق احساس انسانی شکل می‌گیرد. بنابراین به امور معنوی و یا وحی نیازی نیست.

مبارزه با سنت و سنت گرایی

طبق اندیشه مدرن، باید با تمامی آداب و سنن و رسوم و با هر باوری که با این اندیشه در ستیز است و یا با این تفکر و اصول آن مغایرت دارد، مبارزه کرد.

سکولاریسم

سکولاریسم در تفکر مورد بررسی به معنای دین زدایی از تمامی بخش‌های جامعه به ویژه سیاست، اقتصاد، جامعه و … است.

متفکران اندیشه مدرن

لازم به ذکر است که اندیشمندانى از قبیل  فرانسیس بیکن، دکارت، ماکیاولى از جمله متفکرین این نوع اندیشه به شمار می‌روند. از دیگر اندیشمندان تجدد می‌توان به توماس هابس و یا جان لاک اشاره کرد. ژان ژاک روسو و مونتسکیو نیز از دیگر متفکرانی هستند که از این تفکر تازه ایجاد شده، استقبال کردند. هگل و مارکس نیز از دیگر متفکران مهم تجدد هستند. هم‌چنین می‌توان برخی از مشاهیر مکتب اصالت فایده از قبیل جیمز میل و یا جان استوارت میل و بنتهام را از اندیشمندان اصلی تفکر مدرن به شمار آورد.

در این مقاله سعی کردیم برخی از مفاهیم و تعاریف کلی پیرامون مدرنیته را بیان نماییم و برخی از ویژگی‌ها و شاخصه‌های اساسی آن را مطرح کنیم و سپس برخی از متفکران اصلی این تفکر را معرفی نماییم. هر چند بحث در مورد این نوع و شیوه تفکر و سبک زندگی، بسیار بیشتر از این مقدار است. در حقیقت سعی ما در این نوشتار نوعی آشنایی مقدماتی در این مورد بود. امید است با مطالعه‌ی این مطلب، آشنایی مختصری با این مفهوم پیدا کنید. از همراهی شما سپاسگزاریم.

این مقاله را با دوستان خود به اشتراک بگذارید.

اشتراک گذاری در whatsapp
WhatsApp
اشتراک گذاری در telegram
Telegram
اشتراک گذاری در email
Email
مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

0
    0
    سبد خرید
    سبد خرید شما خالی استبازگشت به صفحه محصولات